आगामी गणेशोत्सवाच्या पार्श्वभूमीवर अमरावती शहरातील उत्सवाचे नियोजन, सार्वजनिक सुविधा आणि विसर्जन व्यवस्थेचा आढावा घेण्यासाठी अमरावती महानगरपालिकेत सोमवारी महत्त्वपूर्ण बैठक पार पडली.
मनपा आयुक्त डॉ. मंगेश गोंदावले यांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या या बैठकीत गणेश मंडळांना मंडप परवानगी देण्यापासून ते विसर्जनाची व्यवस्था, स्वच्छता, वाहतूक नियंत्रण, अग्निसुरक्षा, आरोग्य सुविधा आणि आपत्ती व्यवस्थापनापर्यंत विविध बाबींवर सविस्तर चर्चा करण्यात आली.
गणेशोत्सव हा शहरातील मोठा सार्वजनिक उत्सव असल्याने या काळात नागरिकांना कोणत्याही प्रकारची गैरसोय होऊ नये, तसेच गणेश मंडळांना आवश्यक परवानग्या सहज आणि वेळेत मिळाव्यात, यासाठी प्रशासनाने यंदा तंत्रज्ञानाचा अधिक प्रभावी वापर करण्याचा निर्णय घेतला आहे.
गणेश मंडळ नोंदणी तसेच मंडप परवानगीची प्रक्रिया ऑनलाइन करण्याचे निर्देश आयुक्त डॉ. मंगेश गोंदावले यांनी संबंधित अधिकाऱ्यांना दिले.
गणेश मंडळांना मंडप उभारण्यासाठी विविध विभागांच्या परवानग्या घ्याव्या लागतात. ही प्रक्रिया सुलभ करण्याच्या दृष्टीने ऑनलाइन प्रणाली विकसित करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.
या प्रणालीद्वारे मंडळांना कार्यालयात वारंवार येण्याची गरज कमी होणार असून, परवानगी प्रक्रियेत अधिक पारदर्शकता आणि सुलभता येण्याची अपेक्षा आहे.
ऑनलाइन अर्जामध्ये गणेश मंडळाचे नाव, आयोजकांची माहिती, मंडपाचा संपूर्ण पत्ता, मंडपासाठी आवश्यक असलेल्या विविध शासकीय यंत्रणांच्या परवानग्यांची माहिती, सुरक्षा व्यवस्था तसेच आपत्ती व्यवस्थापनाशी संबंधित आवश्यक माहिती भरावी लागणार आहे.
संबंधित विभागांकडून आवश्यक तपासणी आणि प्रक्रिया पूर्ण करून परवानगी देण्याची व्यवस्था करण्यात येणार आहे.
आयुक्तांनी गणेश मंडळ नोंदणीसाठी ऑनलाइन सुविधा सुरू करण्याचेही निर्देश दिले. त्यामुळे शहरातील गणेश मंडळांची अधिकृत माहिती प्रशासनाकडे उपलब्ध होण्यास मदत होणार असून, उत्सवाच्या काळात विविध विभागांना नियोजन करणे अधिक सोपे होणार आहे.
गणेशोत्सवातील सर्वात महत्त्वाचा टप्पा असलेल्या गणेश विसर्जनाच्या व्यवस्थेबाबतही बैठकीत विशेष चर्चा करण्यात आली. मोठ्या गणेशमूर्तींच्या विसर्जनासाठी पुरेशी आणि सुरक्षित व्यवस्था उपलब्ध करून देण्याचे निर्देश आयुक्तांनी दिले.
दरवर्षीप्रमाणे प्रथमेश तलाव व छत्री तलाव येथे गणेशमूर्तींच्या विसर्जनासाठी नियोजन करण्यात येत असल्याची माहिती सहाय्यक आयुक्त नितीन बोबडे यांनी या बैठकीत दिली.
तसेच छत्री तलाव येथे मोठ्या गणेशमूर्तींच्या विसर्जनासाठी कृत्रिम तलाव तयार करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.
विसर्जनाच्या वेळी गणेश मंडळांना कोणतीही अडचण निर्माण होऊ नये आणि नागरिकांच्या सुरक्षेची योग्य काळजी घेतली जावी, यासाठी संबंधित विभागांनी नियोजनपूर्वक काम करण्याच्या सूचना देण्यात आल्या.
मोठ्या गणेशमूर्तींबरोबरच घरगुती गणेशमूर्तींच्या विसर्जनासाठीही स्वतंत्र व्यवस्था करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत. घरगुती गणेशमूर्तींच्या विसर्जनासाठी शहरातील विविध भागांत कृत्रिम तलावांची निर्मिती करण्याचे नियोजन करण्यात येणार आहे.
यामुळे नागरिकांना दूरच्या विसर्जनस्थळी जाण्याची आवश्यकता कमी होईल आणि गर्दीचे व्यवस्थापन करण्यासही प्रशासनाला मदत होणार आहे.
पर्यावरणपूरक गणेशोत्सवाच्या दृष्टीने आर्टिफिशियल टँक अर्थात कृत्रिम विसर्जन टाक्यांची व्यवस्था करण्याचे निर्देशही आयुक्तांनी दिले.
शहरातील नागरिकांना पर्यावरणाचे संरक्षण करत गणेशमूर्तींचे विसर्जन करता यावे, यासाठी आवश्यक त्या ठिकाणी कृत्रिम विसर्जन व्यवस्था उपलब्ध करून देण्यावर भर देण्यात आला.
विसर्जनस्थळी स्वच्छता, प्रकाश व्यवस्था, सुरक्षा, गर्दी नियंत्रण, वैद्यकीय सुविधा तसेच आपत्कालीन परिस्थितीत तातडीने मदत उपलब्ध होईल, याची दक्षता घेण्याच्या सूचनाही संबंधित अधिकाऱ्यांना देण्यात आल्या.
गणेशोत्सवाच्या काळात शहरातील विविध भागांत मोठ्या प्रमाणावर भाविक आणि नागरिकांची गर्दी होत असते. सार्वजनिक गणेश मंडळांच्या मंडपांमुळे काही प्रमुख रस्त्यांवरील वाहतुकीवर परिणाम होण्याची शक्यता असते.
त्यामुळे मंडप उभारणी, वाहतूक मार्ग, पार्किंग आणि विसर्जन मिरवणुकीच्या मार्गाबाबत संबंधित विभागांनी समन्वयाने नियोजन करण्याच्या सूचना देण्यात आल्या.
उत्सवाच्या काळात शहरातील स्वच्छता व्यवस्था सुरळीत राहावी, मंडप परिसर तसेच विसर्जनस्थळांवर नियमित साफसफाई करण्यात यावी आणि विसर्जनानंतर निर्माण होणारा कचरा तातडीने हटविण्यात यावा, यासाठीही आवश्यक नियोजन करण्याचे निर्देश देण्यात आले.
गणेश मंडळांच्या मंडपांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर नागरिकांची गर्दी होत असल्याने अग्निसुरक्षेच्या उपाययोजनांकडे विशेष लक्ष देण्याचे निर्देश देण्यात आले.
मंडप उभारताना सुरक्षा निकषांचे पालन करण्यात यावे, विद्युत व्यवस्था सुरक्षित असावी तसेच आपत्कालीन परिस्थितीत नागरिकांना बाहेर पडण्यासाठी आवश्यक मार्ग उपलब्ध असावेत, याबाबत संबंधित विभागांनी मंडळांना मार्गदर्शन करण्याचे नियोजन करण्यात आले.
अग्निशमन विभाग, आरोग्य विभाग, अतिक्रमण विभाग, बाजार व परवाना विभाग तसेच पोलीस प्रशासनाने परस्पर समन्वय राखून गणेशोत्सवाचे नियोजन करण्यावर बैठकीत भर देण्यात आला.
महाराष्ट्र प्रदूषण नियंत्रण मंडळाच्या अधिकाऱ्यांच्या उपस्थितीत पर्यावरणपूरक गणेशोत्सवाच्या दृष्टीने आवश्यक उपाययोजनांवरही चर्चा करण्यात आली.
गणेशमूर्तींचे विसर्जन, कृत्रिम तलाव, आर्टिफिशियल टँक तसेच विसर्जनानंतरची स्वच्छता याबाबत संबंधित यंत्रणांनी समन्वयाने काम करण्याचे निर्देश देण्यात आले.
गणेशोत्सवाच्या काळात नागरिकांना सुरक्षित, स्वच्छ आणि शिस्तबद्ध वातावरण उपलब्ध करून देण्यासोबतच गणेश मंडळांना परवानगी प्रक्रियेत सुलभता मिळावी, यासाठी मनपाच्या विविध विभागांनी आपापल्या जबाबदाऱ्या प्रभावीपणे पार पाडाव्यात, असे निर्देश आयुक्तांनी दिले.
गणेशोत्सव हा नागरिकांच्या श्रद्धेचा आणि उत्साहाचा मोठा सण असल्याने उत्सव काळात कायदा व सुव्यवस्था, वाहतूक, स्वच्छता, आरोग्य, अग्निसुरक्षा आणि पर्यावरण या सर्व बाबींचा समन्वय साधणे आवश्यक आहे.
त्या दृष्टीने मनपाच्या सर्व विभागांनी आपापल्या पातळीवर आवश्यक नियोजन करून वेळेत कामे पूर्ण करावीत, अशा स्पष्ट सूचना आयुक्त डॉ. मंगेश गोंदावले यांनी बैठकीत दिल्या.
ऑनलाइन मंडळ नोंदणी आणि मंडप परवानगीमुळे गणेश मंडळांना मोठा दिलासा मिळण्याची शक्यता असून, कृत्रिम तलाव आणि आर्टिफिशियल टँकच्या माध्यमातून घरगुती विसर्जनाची सुविधाही उपलब्ध होणार आहे.
त्यामुळे यंदाचा गणेशोत्सव सुव्यवस्थित, सुरक्षित, पर्यावरणपूरक आणि नागरिकाभिमुख पद्धतीने पार पाडण्यासाठी अमरावती महानगरपालिका प्रशासन सज्ज झाले आहे.
या बैठकीस अतिरिक्त आयुक्त महेश देशमुख, अतिरिक्त आयुक्त शिल्पा नाईक, उपायुक्त नरेंद्र वानखडे, उपायुक्त भाग्यश्री बोरेकर, महाराष्ट्र प्रदूषण नियंत्रण मंडळाचे अधिकारी से. दे. पाटील, जितेंद्र पुरते, डॉ. प्रियश्री देशमुख, सहाय्यक आयुक्त नंदकिशोर तिखिले, भूषण पुसतकर, नितीन बोबडे, धनंजय शिंदे, मनोज शहाळे, श्रीकांतसिंह चव्हाण, वैद्यकीय आरोग्य अधिकारी डॉ. विशाल काळे, वैद्यकीय अधिकारी डॉ. अजय जाधव, सिस्टीम मॅनेजर अमित डेंगरे, बाजार व परवाना विभागाचे सहाय्यक आयुक्त मंगेश कडू, उदय चव्हाण, अतिक्रमण विभागाचे सहाय्यक आयुक्त अविनाश रघटाटे, मुख्य अग्निशमन अधिकारी दिनेश हंबर्डे, अग्निशमन अधीक्षक अजय पंधरे, कार्यालय अधीक्षक गुलशन मिरानी, उपअभियंता शरद तिनखेडे, श्रीरंग तायडे, आशिष अवसरे, विवेक देशमुख, हेमंत महाजन, अतिक्रमण पथक प्रमुख योगेश कोल्हे यांच्यासह महानगरपालिकेच्या विविध विभागांचे वरिष्ठ अधिकारी आणि पोलीस प्रशासनाचे प्रतिनिधी उपस्थित होते.